The Uncanny Valley of the Pussycat Dolls

Maak geen fout, je kijkt niet naar de nieuwste Barbie-lijn: Dit zijn de The Pussycat Dolls. Voorheen een LA stripteaseshow burlesqueshow, nu opgewaardeerd tot popmuziek sensatie en het nieuwe gezicht van vrouwelijke empowerment. Met vrijwel elk ras en haarkleur vertegenwoordigd, leek deze groep vrouwen rechtstreeks uit de fantasie van een puberjongen te zijn gestapt.

Toch heeft hun gepolijste perfectie ook een zekere unheimlich kwaliteit: De lippen, de borsten, de zwaar opgemaakte gezichten, de oh-zo-perfecte neuzen, de glanzende huid, de 'gesculpteerde' lichamen. Te perfect om menselijk te zijn: dit kun je niet vertrouwen.

Screenshot uit de film Lars and the Real Girl (2007)

Zou deze vrouwelijke popgroep misschien het nieuwste product kunnen zijn van Abyss creations, het Californische bedrijf bekend van Real Doll levensgrote siliconen seksdoll mannequin, aangeprezen als "de state-of-the-art voor levensechte menselijke lichaamssimulatie"?

De naam 'Pussycat Dolls' draagt zeker bij aan het vermoeden, maar aan de andere kant wijzen hun hitsingles met titels zoals 'BUTTONS' en 'BEEP' meer in de richting van een robotica-project. Misschien heeft professor Hiroshi Ishiguro, na zijn matige pogingen om een robotische onderwijzer en een dubbelganger van zichzelf te creëren, zich nu overtroffen met deze sexy machinerie? Niet zeker, aangezien de vergelijkingen doorgaan...

Hiroshi Ishiguro's robotische onderwijzer.

Volkomen toevallig maar opvallende overeenkomsten met de software 'agenten' uit The Matrix (1999).

In de Fake for Real serie: Replicant Pris uit Bladerunner (1982) vs Pussycat leadzangeres Nicole Scherzinger (1978).

Nu serieus. Natuurlijk zijn deze popzangeressen geen replicanten, siliconen poppen, of robots van welke aard dan ook. De vrouwen zijn menselijk net als jij en ik. Hun enige probleem is dat ze zo perfect zijn – geavanceerd als je wilt – dat middelmatige mensen (zoals jij en ik) hen beginnen te verwarren met iets anders.

HET UNCANNY VALLEY: BIJNA MAAR NIET HELEMAAL MENSELIJK

Uit onderzoek naar humanoïde robotica weten we van de uncanny valley hypothese, die stelt dat "wanneer reproducties van mensen er bijna uitzien en zich bijna gedragen als echte mensen, dit een gevoel van afkeer oproept bij menselijke waarnemers."

Het concept werd geïntroduceerd door de Japanse humanoïde robotica-onderzoeker Masahiro Mori in 1970 en wordt vaak in verband gebracht met Ernst Jentsch's concept van "Het Onheilspellende" waarover Sigmund Freud – de grondlegger van de psychoanalyse – beroemd uitweidde in een essay getiteld "Das Unheimliche".

Er kunnen verschillende, mogelijk overlappende oorzaken zijn voor een fenomeen om in de uncanny valley te vallen, variërend van geëvolueerde of aangeleerde circuits voor vroege gezichtsperceptie tot cultureel gedeelde psychologische constructen. De culturele achtergrond van mensen kan ook een aanzienlijke invloed hebben op hoe fenomenen worden waargenomen met betrekking tot de uncanny valley.

Aangezien onheilspellende fenomenen bekend, maar vreemd zijn, creëren ze vaak cognitieve dissonantie bij de waarnemer vanwege de paradoxale aard van tegelijkertijd aangetrokken en afgestoten worden door een object.

Uncanny Valley schema. Komen oververbeterde mensen terug in het dal? (bron Wikipedia).

Een interactieve CGI-vrouw, gemaakt met motionportrait animatiesoftware, glijdt rechtstreeks in de uncanny valley.

VERBETERDE MENSEN: TERUGGESLINGERD IN DE UNCANNY VALLEY

Hoewel de term uncanny valley typisch geassocieerd wordt met onderzoek naar humanoïde robotica en computergraphics die een mensachtige figuur kunstmatig proberen na te maken, kan een vergelijkbaar effect optreden wanneer echte mensen hun lichaam beginnen te modificeren/verbeteren met schoonheid, spierkracht, zicht, of cognitie, tot een niveau waarop ze niet meer duidelijk herkenbaar zijn als mens.

Zolang deze verbeteringen binnen een waargenomen norm van menselijk gedrag blijven, is een negatieve reactie onwaarschijnlijk, maar zodra individuen de normale menselijke variatie overstijgen, kan enige afkeer verwacht worden bij de mensen – die het gevoel kunnen hebben dat ze 'achterop raken'. We noemen het fenomeen van echte mensen die voor niet-mensen worden aangezien het "teruggeslingerde uncanny valley effect". De Pussycat Dolls, met hun popachtige hyper-schoonheid, passen zeker bij de beschrijving.

Nu zouden sommige mannen kunnen tegenwerpen dat deze pussycats gewoon prachtig wenselijke objecten zijn en dat je op elk moment seks met hen zou hebben. Zeker vanuit een evolutionair perspectief is de seksuele aantrekkingskracht van een geüpgradede vrouw nogal duidelijk. Het doet ons wel afvragen of Neanderthalers ook warme gevoelens hadden voor homo sapiens.

Meer over mens-transhuman relaties later...

Gerelateerd: Objecten van verlangen, Software die vrouwelijke schoonheid rangschikt, Franse Hyperlichamen, Virtuele Miss, Photoshop Schoonheden, Natuurlijke Borsten, Hyperborsten, Schoonheidsset voor kleine meisjes. Bedankt voor de inspiratie: Culture Kitchen.