Reprodutopia: ontwerp je toekomstige gezin

Hoe ziet het gezin van de toekomst eruit? Moeten we zwangerschap uitbesteden aan kunstmatige baarmoeders? En zijn dat feministische dromen of frankensteinachtige nachtmerries? Het is hoog tijd voor een gesprek over hoe technologie onze kijk op voortplanting, gender, relaties en liefde in de 21e eeuw radicaal verandert.

Lange tijd was het verhaal over de bloemetjes en de bijtjes prima om uit te leggen waar kinderen vandaan komen. Maar radicale ontwikkelingen in voortplantingstechnologie dwingen ons dat verhaal te herschrijven. Kunstmatige baarmoeders, technieken om genen te bewerken en het herprogrammeren van volwassen cellen tot eicellen of zaadcellen zijn revolutionaire manieren waarop mensen zich kunnen voortplanten, en ze lijken dichterbij dan we ons kunnen voorstellen.

Reprodutopia is een tentoonstelling vermomd als kliniek van de toekomst, met prikkelende visies van kunstenaars en ontwerpers op voortplantingstechnologie. Sommige zul je misschien duister of onheilspellend vinden, andere juist hoopvolle dromen. Elk project verrijkt het technologiedebat op een eigen manier en helpt ons te bepalen welke toekomst van voortplanting we eigenlijk willen.

Stel je een plek voor die Reprodutopia heet. Verdeeld in vier delen en gebaseerd op twee assen. De horizontale as zet ‘geboren’ tegenover ‘gemaakt’. De verticale as draait om controle. Samen vormen deze assen vier provincies. Denk eens na over deze plek en vraag jezelf af: waar zou jij wonen?

Onderdeel van het Reprodutopia-project is een onderzoek naar hoe een kunstmatige baarmoeder er in de toekomst uit zou kunnen zien. In het najaar van 2018 ontwierp een team onder leiding van ontwerper Hendrik-Jan Grievink een voorstel voor een kunstmatige baarmoeder, in opdracht van dr. Guid Oei, gynaecoloog in het Máxima Medisch Centrum (samen links op de foto). Het speculatieve model leek niet op een futuristisch aquarium of een ‘biobag’, maar op een reeks hangende organische bollen die de omstandigheden van een echte baarmoeder nabootsen.

Op 8 november 2019 werd bekend dat dr. Guid Oei en zijn team een subsidie van € 2,9 miljoen kregen om een prototype van een kunstmatige baarmoeder te ontwikkelen, en het beeld van ons model ging de hele wereld over. Gezien de reacties online is dit precies het juiste moment om het debat over onze reproductieve toekomst te voeren.

Dit project wil niet zozeer de toekomst voorspellen, maar vooral een gesprek op gang brengen tussen de leden van het netwerk. We hopen dat nextnature.net een inspirerend platform wordt voor de dialoog tussen onze auteurs, leden en iedereen die samen met ons de next nature wil verkennen.