De winnaars van de Open Call 2025

Wat gebeurt er als een stad zich voortdurend aanpast, rivieren en auto’s pleiten voor hun eigen bestaansrecht en een zon alleen oplicht door menselijke inspanning? Het zijn precies deze scenario’s die centraal staan in de drie projecten die zijn uitgeroepen tot winnaars van de Open Call 2025: Stanza, Playfool en Post Neon.

De jury koos deze drie winnaars vanwege hun vernieuwende ideeën, artistieke kracht en hun vermogen ons te laten nadenken over onze relatie met de wereld. De keuze was echter niet eenvoudig. Volgens jurylid Noor van Eekelen waren de inzendingen van uitzonderlijk hoge kwaliteit: “We hebben ontzettend veel prachtige aanmeldingen ontvangen. We waren onder de indruk van de originaliteit, zorg en toewijding die zichtbaar zijn in de inzendingen. Onze hartelijke dank gaat uit naar iedereen die de moeite heeft genomen om zijn of haar bijzondere bijdrage met ons te delen.”

De winnende projecten vormen een belangrijk onderdeel van Spaceship Earth, een grootschalige tentoonstelling die onderzoekt hoe evolutie zich op aarde verder kan ontwikkelen.

Stanza
De Britse kunstenaar Stanza werkt met data en technologie. Hij staat bekend om interactieve installaties die thema’s als surveillance en digitale steden zichtbaar maken. In The Nemesis Machine vertaalt hij deze fascinatie naar een levendige miniatuurstad die constant in beweging is. De installatie bestaat uit licht en elektronische onderdelen die werken met real-time data. Daardoor ziet de stad er bij elke tentoonstelling anders uit: geen twee versies zijn hetzelfde. Het werk is het resultaat van meer dan vijftien jaar ontwikkeling en blijft zich verder ontwikkelen. Zo laat Stanza zien hoe big data en kunstmatige intelligentie onze steden beïnvloeden en een voortdurend veranderend netwerk creëren waarin wij allemaal een rol spelen.

Playfool
Het kunst- en ontwerpduo Playfool, opgericht door Daniel Coppen uit het Verenigd Koninkrijk en Saki Maruyama uit Japan, gebruikt spel als medium om de veranderende spanningen tussen menselijk handelen en technologie te onderzoeken. Met Court of Life zetten zij dit onderzoek voort in de vorm van een speculatief rechtbankspel. Bezoekers nemen de rol aan van advocaat en verdedigen de status van leven van een niet-menselijke cliënt, zoals een rivier of een auto. Tegenover een AI-aanklager worden spelers uitgedaagd hun eigen ideeën over wat ‘leven’ betekent te bevragen. Elke rechtszaak verloopt anders en samen vormen ze een steeds groeiende ‘Grondwet van het Leven’, die ons uitnodigt onze relatie met andere wezens opnieuw te bekijken.

Post Neon
De Nederlandse creatieve studio Post Neon wordt gevormd door Niels Moolenaar, Jeremy Renoult en James Brady. Hun aanpak kenmerkt zich door experiment en de motivatie om de wereld om hen heen telkens opnieuw te bevragen. Die houding komt duidelijk naar voren in The Weight of Light, een installatie waarin bezoekers zelf stroom opwekken. Door blokken op te tillen en te verplaatsen, wordt energie opgeslagen in een dynamo. Die energie laat een grote kunstmatige zon van hergebruikte materialen. Hoe meer kracht bezoekers leveren, hoe feller de zon gaat gloeien. Het licht voelt als een beloning voor het gezamenlijke werk. De installatie maakt duidelijk dat energie inspanning vraagt en geen vanzelfsprekendheid is, maar iets kostbaars.