Een UFO met een familiegeschiedenis

Architect Stefan de Bever kent het Evoluon van jongs af aan. Zijn vader, Leo de Bever, ontwierp het iconische gebouw samen met Louis Kalff. Lydia Halders ging met Stefan in gesprek over zijn jeugdherinneringen aan het Evoluon, de bijzondere geschiedenis van het gebouw en zijn blik op de toekomst van het Evoluon en de omgeving.

Kun je vertellen wat jouw band met het Evoluon is?

Ik ben architect en inmiddels ongeveer 25 jaar werkzaam in Eindhoven. Het Evoluon is in 1966 geopend en dat was tevens mijn geboortejaar. Mijn vader Leo de Bever was in die tijd een van de weinige architecten in de regio en ik denk ook een prominente architect. Het is dus niet voor niets dat hij uiteindelijk samen met Philips aan het Evoluon heeft mogen werken.

Welke rol speelde jouw vader, architect Leo de Bever, bij het ontstaan van het Evoluon?

Mijn vader vertrok begin jaren 60 naar Amerika en ging daar studeren aan Cornell University. Daar verdiepte hij zich ook in de architectuur van wereldtentoonstellingen. Dat grote denken heeft hij waarschijnlijk vooral in Amerika meegekregen. En ontmoette daar bovendien mijn New Yorkse moeder.

Wat is jouw eerste persoonlijke herinnering aan het Evoluon?

Mijn eerste herinnering aan het Evoluon is denk ik vooral zintuiglijk: dus geluid en geur. Op YouTube kun je al die geluiden en video’s van vroeger terugvinden. Als ik die hoor, word ik helemaal sentimenteel. Dan ruik ik het Evoluon nog net niet, maar ik hoor het wel. De klanken, het publiek en de kinderen. Als ik in het museum kwam, gingen we vrijwel altijd eerst langs de directeur. Vervolgens werden mijn broer, mijn moeder en ik losgelaten in het museum.

Je bent inmiddels zelf als architect betrokken bij het Evoluon. Hoe is die rol ontstaan?

In 2000 heb ik het bedrijf van mijn vader in 2000 overgenomen. Uiteindelijk ben ik betrokken geraakt bij de toekomstplannen voor het Evoluon. Dat gaat ook over het park dat op de juiste manier geactiveerd moet worden, met een goede balans tussen natuur, mens en maatschappij. En met respect voor de bestaande gebouwen. Daarnaast zijn we natuurlijk ook bezig om nieuwe gebouwen toe te voegen.

Hoe kijk je als architect én als zoon van Leo de Bever naar het behoud en de verdere ontwikkeling van het Evoluon?

Het Evoluon heeft natuurlijk een enorme historie. Namens mijn vader zit daar ook een stukje auteurschap aan vast en ik voel de verantwoordelijkheid om dat te koesteren. Ik zie mezelf als een bewaker van het erfgoed, in positieve zin. 

Wat maakt Next Nature volgens jou passend bij de toekomst van het Evoluon?

Dat Next Nature hier terecht is gekomen, vind ik super goed. Het biedt echt de potentie om onderdeel te zijn van de nieuwe toekomst van het gebied. Je hebt ontmoetingsplekken nodig, plekken waar mensen bij elkaar komen. En we kunnen ook de nieuwste ontwikkelingen uit de Brainport regio letterlijk aan de wereld laten zien.

Hoe ver zijn de plannen voor de toekomst van het Evoluon inmiddels?

We zijn al behoorlijk ver. Helaas is veel nog niet openbaar. Er komt veel bureaucratie bij kijken. Volgens mij was dat vroeger heel anders. Vroeger had je Frits Philips, Louis Kalff en Leo de Bever, mijn vader. En waarschijnlijk nog een bouwer. Dat was het ongeveer. Frits Philips wilde daarbij graag een tentoonstellingsgebouw maken voor het volk en medewerkers.

Wat kunnen we leren van de manier waarop Frits Philips, Louis Kalff en Leo de Bever destijds samenwerkten?

Frits Philips had zelf niet veel verstand van architectuur. Maar ik denk dat juist zijn manier van communiceren ervoor zorgde dat architect Louis Kalff en mijn vader de vrijheid kregen om groot te denken. Dat is uiteindelijk heel belangrijk geweest.

Hoe ziet de toekomst van het Evoluon er volgens jou uit?

Ik heb wel voor ogen hoe het gebied er in de toekomst uit zou kunnen zien. Zestig jaar geleden hebben we hier in Brabant deze UFO neergezet. Dat is zeer uitzonderlijk. Ik durf zelf best groots te denken en ik hoop dat we die ambitie samen kunnen vasthouden. Die ambitie moet eigenlijk maximaal zijn. Het Evoluon heeft de potentie om een prachtige maatschappelijke plek te worden waar mensen uit de buurt, maar ook mensen van over de hele wereld elkaar ontmoeten. Het gaat ook niet alleen om deze plek of om Eindhoven: de hele regio zou hier vertegenwoordigd moeten zijn. Die potentie heeft deze plek gewoon.