Computers van hersencellen: sciencefiction of realiteit?

Stel je voor: een computer die niet draait op alleen chips, maar op levende hersencellen. Het klinkt als een experiment uit een cyberpunkfilm, maar in labs wordt hier serieus onderzoek naar gedaan, vaak onder de noemer biocomputing. Zo ontstaat een hybride vorm: deels computer, deels levend weefsel. Wat maken we hier nu eigenlijk? En hoe ver zijn we echt?

Onderzoekers laten uit menselijke stamcellen hersenweefsel groeien: brein-organoïden. Om ze iets te laten ‘doen’, koppelen wetenschappers organoïden aan elektronica, bijvoorbeeld een chip die elektrische signalen kan uitlezen én terugsturen. Zo ontstaat een hybride systeem: deels computer, deels levend weefsel. 

Waarom zouden we dit willen?

Een groot AI-model in een datacenter verbruikt enorme hoeveelheden stroom. De belofte van biocomputing draait vooral om energie-efficiëntie en adaptief leren. Hersenen zijn extreem zuinig vergeleken met veel huidige computers. 


The Modular Body

Al in 2016 verkent kunstenaar en Next Nature fellow Floris Kaayk met het fictieve project The Modular Body een toekomst waarin het menselijk lichaam uit verwisselbare, gekweekte onderdelen bestaat. Door documentaire en sciencefiction te vermengen, stelt het werk vragen over maakbaarheid en identiteit, precies het soort vragen dat óók opspeelt bij levende technologieën zoals bio-computers.

Ethische spelregels

De ethische discussie is de laatste tijd niet milder geworden, eerder scherper. Want kunnen organoïden ooit bewustzijn ontwikkelen? En wanneer is een biocomputer niet langer alleen hardware, maar een proefpersoon? Computers van hersencellen zijn kortom niet langer puur sciencefiction, maar onderwerp van een prille, razendsnel bewegende onderzoek. Dat we deze vragen nu al stellen, laat wel zien hoe diep natuur en technologie inmiddels met elkaar verstrengeld zijn.