Dancing at the intersection of natural and virtual worlds

Wat betekent het om natuurlijk te handelen? Bestaat er zoiets als een natuurlijke handeling, een handeling vrij van de regels en grenzen van de samenleving? En zo ja, zou zo'n handeling kunnen plaatsvinden in 'onnatuurlijke' ruimtes zoals virtuele omgevingen? Kunstenaars Sebastiaan Smink en Axel Schoterman verlangen ernaar de mogelijkheden van menselijke expressie te verkennen in hun experimentele dansfilm A.N.V.A.

A.N.V.A. is een afkorting voor Act Natural || Virtual Act. Met A.N.V.A. wil het duo de kracht van onze eigen menselijke verbeelding benadrukken en onze perceptie uitdagen van wat natuurlijk is en wat niet. Om dieper op deze vragen in te gaan, had ik het voorrecht Smink te interviewen, een in Amsterdam gevestigde mediakunstenaar die gespecialiseerd is in de kruising van kunst, technologie en interactie. Geïnspireerd door een breed scala aan culturele bronnen, creëert hij onconventionele en multidisciplinaire werken die grenzen willen doorbreken en overstijgen.

De film begint met een danser, die er menselijk uitziet, bewegend op manieren die de grenzen van het menselijk lichaam verleggen. Naarmate hun beweging versnelt, transformeert de danser in kleuren en texturen, waarbij hij meer abstracte vormen en gedaanten aanneemt. De danser wordt natuurlijker en overtuigender, maar zijn humanoïde kenmerken verdwijnen. De perceptie van het publiek van de danser wordt zorgvuldig gemanipuleerd. Smink spreekt over het project als een bewijs van het belang van context in kunst: "Wat natuurlijk aanvoelt, is wanneer je tot iets aangetrokken wordt, wanneer je vergeet dat er een scherm, een voorstelling of een medium tussen jou en wat je ziet staat."

Het gekozen medium had belangrijke implicaties. Voor Smink brengt het gebruik van het lichaam als medium verschillende betekenissen met zich mee, zoals het verwijderen van herkenbare kenmerken zoals ras, geslacht en leeftijd. Hij ziet dans als een middel van expressie zonder sociale of politieke connotaties, iets dat niet beperkt is tot een bepaalde cultuur. Hoewel bepaalde bewegingen specifiek kunnen zijn voor een cultuur, is dans als kunstvorm een gedeelde menselijke ervaring die deze grenzen overstijgt. Om dit te bereiken, werd performancekunstenaar Rex Collins ingeschakeld om improviserende choreografie voor het project te creëren. Vervolgens werd motion tracking-technologie gebruikt om de bewegingen van de danser te volgen en vast te leggen. Deze bewegingen werden omgezet in een set gegevens die opgeslagen en gebruikt konden worden voor het project.

Ondanks de prominentie van digitale manipulatie, benadrukte Smink het belang van het behouden van de emotionele tonaliteit van een muziekinstrument. "Ik kan AI vragen om een cellovoorstelling te doen, maar het moet nog steeds deze soort natuurlijke bron hebben," aldus de in Berlijn gevestigde cellist, componist en producent Maarten Vos, die werd uitgenodigd om de soundtrack van de film te componeren, een mix van hedendaagse en traditionele klassieke muzikale frases geïmproviseerd op zowel cello als synthesizer. Smink knipte en manipuleerde het audio in nieuwe fragmenten, waardoor een sonisch mozaïek ontstond: "Het is alsof je aan het collageren bent met audio en met samples," legde hij uit.

Hoewel Sebastiaan toegeeft dat het maken van voorspellingen moeilijk is, gelooft hij dat kunstmatige intelligentie steeds meer geïntegreerd zal raken in onze persoonlijke gegevens, waardoor ons consumptie- en creatiegedrag van creatieve inhoud beïnvloed zal worden. Hij voorspelt dat creatievelingen en ontwerpers die aan commerciële projecten werken en zich uitsluitend richten op vakmanschap, het moeilijk kunnen krijgen in het nieuwe digitale landschap. "Als je wilt concurreren... zul je het moeilijk hebben als ambachtszoeker in de digitale wereld." stelt Sebastian.

Voor beter of slechter, AI verandert de manier waarop we kunst en creatieve inhoud maken en consumeren. Hoewel het nieuwe mogelijkheden biedt voor creativiteit en expressie, roept het ook belangrijke vragen op over auteurschap, authenticiteit en de rol van de kunstenaar. Act Natural || Virtuele Act is een veelbelovend voorbeeld van een samenwerking met zowel natuurlijke als virtuele creatieve capaciteiten, die een toekomst voorspelt waarin we het snijvlak van natuurlijke en virtuele werelden goed in balans kunnen navigeren. Opnieuw zien we dat het onderscheid tussen natuurlijk en virtueel niet altijd zwart-wit is, en dat de grenzen van kunst voortdurend worden verlegd. Uiteindelijk is het aan ons om te bepalen hoe we deze tools gebruiken om iets echt betekenisvols en transformerends te creëren.