Meet a group of young plant scientists who share their belief in the potential of CRISPR

In de zomer van 2018 heeft het Europees Hof van Justitie (dat is het hoogste gerechtshof van Europa) een zaak beoordeeld en geconcludeerd dat gewassen die met genbewerking zijn behandeld, aan dezelfde regelgeving moeten voldoen als conventionele genetisch gemodificeerde organismen (GGO's). Dit betekende dat planten die met CRISPR zijn bewerkt, vanaf dat moment onderworpen waren aan strenge GGO-wetten in de Europese Unie, wat broodnodig onderzoek naar genbewerkte gewassen in gevaar bracht. Dit bracht een groep jonge plantenwetenschappers van Wageningen University (NL) ertoe een initiatief te starten met als doel een stem te worden in het beleid rond Nieuwe Plantenveredelingstechnieken in Europa: The GeneSprout Initiative. We spraken met hun team om meer te weten te komen over hun inzet om de betrokkenheid en het bewustzijn van het publiek over deze plantenveredelingstechnieken te vergroten en wat deze kunnen betekenen voor de toekomst van de landbouw.

Waarom is dit initiatief ontstaan?

Toen het Europees Hof van Justitie zaak C-528/16 beoordeelde, concludeerden zij dat organismen verkregen door mutagenesetechnieken moeten worden gereguleerd onder de richtlijn voor genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) (2001/18/EG). Daarnaast oordeelde het hof dat planten verkregen door nieuwe veredelingstechnieken voor planten niet zijn uitgesloten van deze richtlijn. Binnen de wetenschappelijke gemeenschap gingen wij ervan uit dat dit vonnis betekende dat alle gewijzigde planten zouden worden geclassificeerd en onderworpen aan de GGO-richtlijn.

Aangezien deze wetten geen onderscheid maken tussen traditionele GGO's die vreemd DNA bevatten en planten verkregen met behulp van nieuwe plantveredelingstechnieken, is de toepassing van de oude GGO-wetten op nieuwe technieken niet te rechtvaardigen en moet deze worden bijgewerkt. Als jonge onderzoekers en burgers zijn wij van mening dat NPBT's en CRISPR kunnen bijdragen aan het aangaan van de uitdagingen waar we momenteel voor staan, en dat het beleid moet worden bijgewerkt om deze effectief te kunnen benutten. Om gehoord te worden, zagen wij ons genoodzaakt ons te verenigen en het GeneSprout Initiative op te richten.

Zijn alle planten gekweekt met Nieuwe Plantenveredelingstechnieken GGO's?

Een plant kan alleen als GGO worden beschouwd als deze in de eerste plaats onder de EU-definitie van een GGO valt. Deze definitie vereist twee voorwaarden; er moet een genetische techniek zijn gebruikt en het genetisch materiaal van het organisme moet op een manier zijn gewijzigd die niet van nature voorkomt. Met dit in gedachten wordt het duidelijk dat een gewijzigde plant met een enkele-letter DNA-verandering – iets dat vaak in de natuur voorkomt – niet onder de GGO-definitie valt. Aan de andere kant resulteert het toevoegen van een gen van een andere soort in een GGO. Deze twee voorbeelden illustreren beide uitersten van een breed spectrum van DNA-veranderingen die kunnen worden bereikt. Het is echter nog steeds onduidelijk hoe veranderingen binnen dit spectrum van mogelijkheden worden gedefinieerd als van nature voorkomend. Verduidelijking is dringend nodig.

Waarom is het belangrijk om een open dialoog hierover te hebben?

Als wetenschappers, en nog meer als burgers, vinden wij deze aanhoudende en sterk gepolariseerde discussie over landbouwinnovatie zeer zorgwekkend. Wij vrezen dat deze discussie, samen met regelgevingsonzekerheid, de potentiële voordelen voor onze samenleving en het milieu beperkt. Veel beginnende plantenonderzoekers in Europa zijn gepassioneerd over het ontwikkelen van klimaatbestendigere en voedzamer plantenvariëteiten, en genetische modificatie biedt enorm potentieel om ons daarbij te helpen. Gezien de huidige ecologische en maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan, is dergelijke innovatie dringend nodig. Onze samenleving verdient een dialoog die open-minded en constructief is. Om dit te bevorderen, moeten we wetenschappers, beleidsmakers en het grote publiek voorzien van de juiste informatie over nieuwe plantveredelingstechnieken. Zo kunnen mensen echt geïnformeerde meningen vormen en geïnspireerd raken om deel te nemen aan het gesprek. 

Wat zal dit betekenen voor landbouwinnovatie in Europa?

Europa is altijd voorop gelopen op het gebied van landbouwvooruitgang, dankzij onze collega-plantwetenschappers die de grenzen van plantenwetenschap en biotechnologie verleggen. Het gebruik van de revolutionaire CRISPR-techniek luidde een nieuw tijdperk van plantenveredeling in, gekenmerkt door precisie en efficiëntie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zowel kleine en middelgrote ondernemingen als universiteiten R&D-projecten zijn gestart met CRISPR om te innoveren.

Echter, de juridische onzekerheid en interpretatie van het vonnis hebben de wetenschappelijke innovatie in de EU vertraagd. Onderzoek en Ontwikkeling (O&O) begon te verschuiven naar landen die doelgerichte regelgeving hebben aangenomen en veel onderzoeksprojecten werden geannuleerd of kregen geen financiering. Als gevolg hiervan zijn de huidige en toekomstige generaties van plantenwetenschappers veel kansen ontnomen, waardoor ze gedemotiveerd raakten en er een braindrain van talent ontstond. Op de lange termijn zal dit Europa zijn leidende rol in plantenbiotechnologie en landbouwinnovatie kosten.

Wie moet er nog deelnemen aan het gesprek?

Tot nu toe heeft deze discussie in de EU belangrijke belanghebbenden betrokken: politici, veredelings- en biotechbedrijven, en niet-gouvernementele organisaties. Wij vonden dat een belangrijke stem ontbrak: de stem van de jongere generatie. Wij presenteren een platform voor beginnende plantenwetenschappers dat hen aanmoedigt deel te nemen aan wetenschapscommunicatie en dat een open dialoog met experts uit verschillende vakgebieden, beleidsmakers en burgers vergemakkelijkt. Wij willen zowel beginnende plantenwetenschappers als burgers in staat stellen hun stem te vinden. Samen hopen wij nieuwe en gezamenlijke perspectieven te verzamelen over nieuwe plantenveredelingstechnieken die ons zullen helpen de toekomst van de landbouw vorm te geven. U kunt het GeneSprout Initiative op verschillende manieren steunen: als ambassadeur die onze zaak steunt of als lid dat actief samenwerkt met het bestuur. Meer informatie via deze link.