The Limits and Beyond: A report about the future

In 1972 publiceerde de Club van Rome De grenzen aan de groei, een rapport over de toekomst van de wereld. Ze beschreven de grenzen van de hulpbronnen van de wereld en wat deze aankan, en hoe de mensheid – met name de westerse beschaving – lijkt te verwachten dat de hulpbronnen voor altijd zullen blijven bestaan. 50 jaar later hebben ze een nieuw rapport geschreven. Deze keer richt het zich op wat er de afgelopen 50 jaar is gebeurd en kijkt het vooruit naar de rest van de 21e eeuw.

Het nieuwe rapport heeft 21 wetenschappers, economen, analisten en twee van de auteurs van het oorspronkelijke rapport gevraagd om hun ideeën te belichten over het verleden en de toekomst van de aarde. Het biedt nieuwe inzichten en laat de lezer op een andere manier nadenken over het leven op onze planeet. Op een bepaalde manier verzacht het rapport het idee van het schijnbare einde van de wereld zoals wij die kennen, omdat veel van de verhalen verbonden zijn met soortgelijke gebeurtenissen die al in het verleden hebben plaatsgevonden. Een voorbeeld is de val van het Romeinse Rijk verbonden met de val van de Westerse Beschaving. Rijken kunnen simpelweg niet langer bestaan dan een paar eeuwen voordat ze instorten, zo stelt het rapport. Altijd zal een nieuw rijk zijn plaats innemen. Dit suggereert dat de wereld zal overleven wat er ook gebeurt, aangezien zij al door zoveel verschrikkelijke gebeurtenissen heen is gegaan. Er is nog steeds leven.

Sirkka Heinonen (hoogleraar aan het Finland Future Research Centre) bespreekt de noodzaak van een bio-samenleving. Een samenleving met een door creativiteit gedreven nieuw bewustzijn, crisisbewustzijn en leren van crises, die allemaal nodig zijn om toekomstige veerkracht op te bouwen. Zij stelt: "het begint allemaal met het besef dat mensen deel uitmaken van de natuur, niet erboven staan, en dat technologie de gezondheid van de natuur moet ondersteunen naast het welzijn van de mens. Deze twee zijn categorische imperatieven. Een nieuw bewustzijn zal hoop geven aan de planeet." Het volgende paradigma in maatschappelijke ontwikkeling zou digitaal en tegelijkertijd een bio-samenleving kunnen zijn.

Volgens Jeremy Rifkin (economisch en sociaal theoreticus) leven we een historische overgang naar het tijdperk van de biotechnologie. Hij noemt het proces waarbij informatie en levenswetenschappen samensmelten tot een enkele krachtige technologische en economische kracht. De basis voor de 'biotech-eeuw'. Waarin genetisch gemanipuleerde planten en dieren een hongerige wereld voeden en genetisch afgeleide energie helpt bij het opbouwen van een hernieuwbare wereld. Een bio-samenleving zou betekenen dat alle kerndelen van onze samenlevingen - voedsel, energie, steden, economie en infrastructuren - worden herstructureren. Stel je voor: voedselproductie zonder grond, eiwitrijk voedsel zelfs zonder de noodzaak van land of het houden van vee, bossen kunnen zelfs opkomen als diensten voor de toerisme- en gezondheidssector, in plaats van als grondstoffen voor papier en pulp.

Het rapport is gebaseerd op ogenschijnlijk logische antwoorden op de vraag wat er zal gebeuren als we ons gedrag niet veranderen, maar het biedt ook mogelijke oplossingen voor onze problemen. Het geeft hoop voor de toekomst, ook al zal de wereld er ongetwijfeld heel anders uitzien dan vandaag. En dat is oké. De belangrijkste boodschap blijft: we moeten binnen de grenzen van onze planeet blijven, we kunnen deze economie niet voor altijd laten groeien.