Next Generation: Producing glass from ashes with Benedikt Peirotén

Dit verhaal maakt deel uit van Next Generation, een serie waarin we jonge makers een platform bieden om hun werk te laten zien. Jouw werk hier? Neem contact op en bepaal je coördinaten terwijl we samen onze toekomst verkennen.

Het herontwerpen van alledaagse producten en hun productie naar iets duurzamers is noodzakelijk om ons in staat te stellen op een gezonde planeet te blijven leven. Glas wordt meestal gezien als iets duurzams omdat het wereldwijd eindeloos wordt gerecycled. De energieverbruik wordt echter volledig over het hoofd gezien in het geval van glas. Oprichter van Studio Peipei, Benedikt Peirotén is een project gestart genaamd ‘From the Ashes’ waarin wordt voorgesteld afvalstromen te gebruiken om de energie-intensieve ingrediënten in glas te vervangen. Door het productieproces van glas te herontwerpen, onderzoekt Benedikt de mogelijkheden van hernieuwbare grondstoffen als alternatief. Dit glas is een eerste stap naar verbetering in de richting van duurzame glasproductie. 

From the Ashes is een energiebesparend en op afval gebaseerd glas gemaakt met as van houtgestookte pizzeria's, schelpen van visrestaurants en hoogwaardig Duits kwartszand. Naast zand vereist glas meestal nog twee andere hoofdbestanddelen: natrium en kalksteen. Net als bij de meeste industriële processen verandert de beschikbaarheid van deze ingrediënten dramatisch door klimaatverandering en menselijke productiemethoden.

Bovendien komen de grondstoffen meestal van verschillende continenten, worden geproduceerd in compleet verschillende delen van de wereld en vervolgens gedistribueerd naar wereldwijde consumenten. Dit nieuwe glas onderzoekt oneindige toeleveringsketens door gebruik te maken van afval van hernieuwbare bronnen die voorheen geen waarde hadden. De gerecyclede materialen worden verwerkt door een zelfontwikkeld systeem in de studio, om vervolgens te worden gesmolten en verwerkt met de glasblazer "theglassapprentice". Het kan vervolgens eindeloos worden gerecycled als glas of zelfs worden vermalen tot zand en teruggegeven aan de natuur, aangezien er geen twijfelachtige toevoegingen worden gebruikt. Dit creëert een holistische materiaalkringloop. Maar het hele verhaal is veel complexer, meer details worden uitgelegd op mijn pagina.

Aan het begin van mijn onderzoek realiseerde ik me dat gevestigde materialen zelden in vraag worden gesteld. We hebben de neiging om ons meer te richten op zichtbare problemen zoals plastic afval, en dat is natuurlijk een goede zaak. Maar ook veel andere materialen moeten in overweging worden genomen. En niet pas wanneer het bijna te laat is. 

Een ontwerpproces volgens materiaalontwerp is aanvankelijk minder spannend dan men misschien zou denken. Maandenlang heb ik onderzoek gedaan in vakboeken en veel gesprekken gevoerd met wetenschappers uit de industrie, historici en glasblazers. En toen was het niet gemakkelijk om iemand te vinden die openstaat voor experimenten en over de nodige apparatuur beschikt. Maar het proces is nu goed ingeburgerd. Twee keer per week verzamel ik de as van acht pizzeria's en bereid ik deze in mijn studio. Dit gebeurt met zelfgemaakte machines, bijvoorbeeld een gemodificeerde bastrommel en een oude centrifuge om de as te zeven en te filteren. Bij een nieuw materiaal moet ook de productie opnieuw worden overdacht. En vervolgens wordt het mengsel om de paar maanden gesmolten en verwerkt.

De onregelmatigheden in het glas creëren een uniek lichtspel, daarom is het glas ideaal voor lampen en in combinatie met kaarsen. Maar mijn eerste doel was drinkglazen. Omdat iets dat we naar onze mond brengen om uit te drinken perfect moet zijn. Ik wil laten zien dat mijn glas toepasbaar is.

Het weerspiegelt een opkomende wens voor objecten met verhalen. In een wereld van overconsumptie en perfecte producten worden deze ook uitwisselbaar en waardeloos. Maar ik denk dat mensen relaties willen opbouwen met hun objecten. Ze willen de achtergrond van de productie kennen en streven naar een eerlijke en transparante verbetering. Een manier is om mensen te betrekken. En is het niet ook een beetje magisch als elke pizza bijdraagt aan de productie van glas?

Ik heb geëxperimenteerd met veel andere ingrediënten: BBQ-as, zeewier, vogelpoep, fruitschillen, roest, marmerstof, slakkenhuisjes en meer. Sommige werkten wel, maar de verwerking is naar mijn mening niet langer duurzaam. Veel ervan zou eerst verbrand moeten worden. Toch zal ik ermee blijven experimenteren. En ik werk ook aan een alternatieve productietechniek, maar die is nog niet afgerond.

Ik verliet huis toen ik 17 was en, naast mijn opleiding tot precisiemonteur, hield ik mijn hoofd boven water als conciërge bij een openbaar zwembad. Mijn lange opleidingspad wordt gekenmerkt door omwegen en een wilde mix van deeltijdbanen. Als industrieel ontwerper wilde ik de wereld een betere plek maken, maar in veel gebieden worden producten die nauwelijks veranderd zijn gewoon in nieuwe hoezen gestopt. Daarom besloot ik om nieuwe en zinvolle materialen te ontwikkelen in mijn eigen studio. Toch blijf ik geïnteresseerd om me naastbei in andere beroepen te verdiepen. Ik denk dat ontwerpers zo veelzijdig mogelijk moeten zijn.

Naast duurzaam materiaal, maak ik me ook zorgen over het behoud van het glasblazen ambacht. Ik heb contact opgenomen met veel glasblazers in heel Europa en bijna iedereen zegt hetzelfde: Het is het niet meer waard. Met hun uitsterven zou ook veel kennis verloren gaan.

Ik kan nog geen details delen, maar binnenkort komen er drie verschillende keramieksoorten op basis van afval en een cement uit. Momenteel experimenteer ik met overgebleven voedsel en puin. Maar ik ben volledig open voor vragen en vind het leuk om me te verdiepen in compleet nieuwe onderwerpen.