Nadine Bongaerts: 'We’re attempting to make foie gras based on stem cells'

Biosensoren, gekweekte vlees en spinnenzijde. Voor synthetisch bioloog en Next Nature-ambassadeur Nadine Bongaerts zijn dit allemaal vooruitgangen naar een nieuwe wereld, waarin vervuilende processen hopelijk vervangen kunnen worden door hun biologische alternatief. Zij werkt momenteel aan de ontwikkeling van in vitro vlees: met plannen om foie gras te produceren uit stamcellen.

Nadine Bongaerts studeerde Life Sciences and Technology (LST), het gezamenlijke programma van TU Delft en de Universiteit Leiden. Ze had haar Eureka-moment in 2010, toen ze met een studententeam deelnam aan de iGEM-wedstrijd, een internationale competitie voor synthetische biologie. “Dat was in de tijd van de olieramp in de Golf van Mexico, wat ons inspireerde om bacteriën te creëren die oliemoleculen kunnen afbreken tot CO2”, legt ze uit. “In het begin ging LST alleen over het bestuderen van biologie. iGEM liet me inzien dat we biologie kunnen gebruiken als het ultieme technische hulpmiddel voor duurzame ontwikkeling.”

Na het voltooien van haar doctoraat werkt Bongaerts nu bij de start-up Gourmey, het eerste Franse bedrijf met plannen om gekweekte vleesproducten op de markt te brengen. “We proberen foie gras te maken op basis van stamcellen. Foie gras is waarschijnlijk het ultieme Franse product, maar ongelooflijk onethisch vanwege de manier waarop het geproduceerd wordt”, legt ze uit.

Het zal waarschijnlijk jaren duren voordat de eerste pot van Gourmey in de supermarkt arriveert. “Er zijn zoveel vragen die eerst beantwoord moeten worden, sommige met betrekking tot fundamentele wetenschap. Kweekvlees is een onderwerp dat zich op het snijvlak bevindt van talrijke vakgebieden, waaronder voedingswetenschap, biotechnologie, stamceltechnologie en genetica. Dat is wat het zo interessant maakt. Wij allemaal, academische onderzoeksgroepen en start-ups zoals Gourmey, creëren een volledig nieuw vakgebied.”

Ze kon onlangs haar passie voor synthetische biologie delen tijdens een DEAN-evenement. DEAN (Dutch Engineers Alumni Network) is het alumninetwerk voor de vier technische universiteiten van Nederland. “Tijdens de lockdown gaf ik een Zoom-presentatie voor een seminar speciaal voor alumni in Frankrijk. Ik had niet beseft dat er zoveel TU-alumni in Frankrijk zijn en ik heb veel nieuwe mensen leren kennen. Het zou geweldig zijn als bijeenkomsten zoals deze binnenkort weer persoonlijk gehouden zouden kunnen worden.”

Bongaerts benadrukte enkele recente ontwikkelingen in de synthetische biologie. “Als mensen aan technologie denken, denken ze nog steeds vaak aan robotica en AI. Ik heb geprobeerd te laten zien dat op biologie gebaseerde technologie nu is ontwikkeld tot het stadium waarin het in allerlei gebieden buiten de farmacie kan worden gebruikt.”

“Je kunt nu DNA gebruiken voor gegevensopslag – een DNA-molecuul blijft duizend jaar intact, waardoor het ideaal is om informatie op te slaan, beter dan de gemiddelde harde schijf. Momenteel is het nog steeds moeilijk om de gegevens efficiënt te lezen of te wijzigen, maar er zijn allerlei experimenten waarbij DNA wordt gebruikt als middel om belangrijke geheime gegevens op te slaan”, vervolgt ze. “Biosensoren zijn een ander voorbeeld. Ze worden al gebruikt in diagnostiek: een Covid-19-test detecteert of een specifiek stukje van het virus aanwezig is. Allerlei andere toepassingen kunnen mogelijk zijn, zoals het meten van giftige stoffen.” Innovatieve materialen zullen ook uit de natuur komen. “Neem bijvoorbeeld spinnenzijde, het is licht maar ongelooflijk sterk. Sommige bedrijven proberen het nu te produceren met behulp van gisten of bacteriën.”

Biosensoren, gekweekte vlees, spinnenzijde; voor Bongaerts zijn dit allemaal vooruitgangen naar een nieuwe wereld, waar vervuilende processen hopelijk kunnen worden vervangen door hun biologische alternatief. “Ik hoop dat we een groenere wereld kunnen creëren met de hulp van technologie. Biologische processen zijn daar perfect voor en ik zou daar graag aan bijdragen”, zegt ze.

Tot die tijd zijn er nog enkele barrières die overwonnen moeten worden. “Momenteel wordt vervuiling niet meegenomen in de productprijs. Dit betekent dat nieuwe technologieën die veel investeringen vereisen niet kunnen concurreren met producten die vervuilen en consumenten zijn niet bereid om ervoor te betalen. Technologisch zal het allemaal wel lukken, maar de grote sociale en politieke uitdagingen zijn veel groter. Zij zullen uiteindelijk de doorslaggevende factor zijn.”

Dit interview is overgenomen van TU Delft en is afgenomen en geschreven door Agaath Diemel. Alle foto's door Patrick Gallardin.