A vegan meat revolution is coming to global fast food chains

Een paar jaar geleden was overtuigend vleesvrij "vlees" voor de meeste consumenten niet meer dan een verre droom. Vleesvervangers in supermarkten misten variatie en kwaliteit. Plantaardige burgers waren schaars in grote fastfoodketens – en vlezig waren ze zeker niet.

Maar realistische alternatieven voor milieubelastend vlees zijn nu grote zaken – en wereldwijde fastfoodketens beginnen dit eindelijk op te merken.

Burger King heeft aangekondigd dat het na een zeer succesvolle proefperiode, zijn samenwerking met het plantaardige vleesbedrijf Impossible Foods door heel de VS zal uitrollen. McDonalds heeft onlangs de vergelijkbaar vlezige Big Vegan TS geïntroduceerd in zijn vestigingen in Duitsland, een van zijn vijf grootste internationale markten.

Nu eindelijk in staat om vleesvrije imitaties te produceren die voor velen niet te onderscheiden zijn van hun vlezige tegenhangers, lijkt de snelgroeiende industrie klaar om serieuze golven te maken in de ooit onneembare bolwerken van goedkoop vlees. Hiermee zou het een snelle afname van de bijdrage van vlees aan de klimaatcrisis in gang kunnen zetten – niet alleen gedreven door een wereldwijde minderheid van veganisten en vegetariërs, maar ook door miljoenen vleeseters.

Dankzij de groeiende belangstelling voor voedingstechnologie vanuit de start-upscene van Silicon Valley, verscheen dergelijk nauwelijks te onderscheiden veganistisch vlees iets meer dan vijf jaar geleden op het menu . Ondersteund door enorme investeringen, geavanceerde marketing, en een gunstig regelgevingsklimaat, sprongen Amerikaanse bedrijven naar de voorhoede van veganistisch vleesinnovatie. Producten zoals de Impossible Burger en de Beyond Burger kwamen al snel op het menu van vele kleinere Amerikaanse restaurants en fastfoodketens, voordat Burger King het landelijk beschikbaar maakte.

Daarentegen hebben strengere voedselreguleringen in Europa gedurende lange tijd de innovatie van vleesvervangers belemmerd. Dankzij het voorzorgsbeginsel van de Europese Unie, moeten bedrijven veel strengere controles ondergaan om aan te tonen dat nieuwe ingrediënten en voedingsmiddelen niet schadelijk zijn voordat ze in de verkoop mogen. Quorn, een goedkoop vleesvervangend product dat nu een bekende naam is, deed er bijna tien jaar over om goedgekeurd te worden als legitiem voedingsmiddel, omdat het gebruik van schimmels ongeëvenaard was.

Deze strikte regelgeving bepaalt ook dat genetisch gemodificeerde ingrediënten gelabeld moeten worden, wat mogelijk verklaart waarom de veelgeprezen Impossible Burger – die genetisch gemodificeerde gist gebruikt om het bloedachtige plantaardige eiwit te produceren dat zo veel op rundvlees smaakt – nog niet in Europese landen is gelanceerd.

Gecombineerd met verschillen in taal, eetcultuur en investeringsklimaat tussen Europese landen, duurde het langer voordat innovatieve start-ups die hoogwaardige vleesanalogen wilden introduceren in Europa tot bloei kwamen.

Maar terwijl de VS misschien een voorsprong hebben gehad in innovatie van hoogwaardig veganistisch vlees, kan het je misschien verbazen te weten dat plantaardige alternatieven veel populairder zijn in delen van Europa. Terwijl sommige Europese landen zoals Frankrijk, Portugal en Zwitserland nog niet warm lopen voor nepvlees, consumeerde de gemiddelde Brit (750g) of Zweed (725g) in 2018 bijna twee keer zoveel vleesvervangers als in de VS (350g), waar veganistisch vlees doorgaans realistischer en daarmee duurder is geweest dan in een groot deel van Europa.

Met de markt die soms groeit met ordes van grootte doordat traditionele vleeseters overstapten naar plantaardige producten, was het slechts een kwestie van tijd voordat grote Europese bedrijven de potentiële waarde van hoogwaardige vleesimitaties begonnen in te zien.

In 2017 reageerde McDonald's snel met het uitrollen van een veganistische burger, de McVegan, in zijn restaurants in Finland en Zweden. Maar deze was niet ontworpen om sterk op vlees te lijken en werd vooral aan veganisten verkocht.

In het VK, waar meer dan de helft van de Britten hun vleesconsumptie al heeft verminderd of overweegt te verminderen, besloot Greggs het voortouw te nemen. Nog maar vorig jaar beschouwden ze veganistische saucijzenbroodjes als een "te moeilijke" uitdaging, maar nu boeken ze recordwinsten dankzij een aanbod dat zo populair is dat de bakkerij moeite heeft om aan de vraag te voldoen.

In traditioneel vleesminnend Duitsland bestonden vleesalternatieven tien jaar geleden praktisch niet. Maar Duitsers liggen nu niet ver achter op de VS wat betreft de consumptie van nepvlees, mede dankzij bekende verwerkte vleesmerken die de markt betreden. Het is geen toeval dat McDonald's in Duitsland sindsdien heeft besloten samen te werken met Nestlé, een nieuwe grote speler in het vleesloze vleesspel, om daar een vegaburger aan te bieden.

Als nieuws over onbereikbare vegaburgers je voedselnijd bezorgt, hoef je je geen zorgen te maken. Verschillende culturen, smaken, prijzen en administratieve hindernissen betekenen dat ontwikkelingen niet overal tegelijkertijd zullen plaatsvinden. Maar in de komende paar jaar kun je verwachten dat er veel meer plantaardig vlees bij fastfoodketens bij jou in de buurt zal verschijnen.

Realistische kip-imitaties zijn tot nu toe moeilijk onder de knie te krijgen geweest, maar KFC is van plan om vanaf 17 juni een veganistische versie van zijn kipfiletburger te testen. Intussen onderzoekt Burger King al hoe het zijn veganistische burger het beste naar Europa kan brengen.

En, gezien de enorme 30% stijging in de verkoop dankzij de Impossible Whopper, overwegen McDonald's en Nestlé al om hun samenwerking uit te breiden buiten Duitsland.

Belangrijk is dat deze veganistische fastfood-vleesvervangers niet alleen gericht zijn op veganisten en vegetariërs, maar ook op vleesliefhebbers, die nog steeds de overgrote meerderheid van de bevolking in landen wereldwijd vormen. De Impossible Whopper wordt bijvoorbeeld niet op de markt gebracht als een planeetreddende traktatie, maar als een gezondere manier om van dezelfde vlezige smaak te genieten waar hun klanten aan gewend zijn.

Sommige veganisten schrikken terug voor het idee om de smaak van dierlijk vlees na te bootsen – maar het grotere plaatje is dat dergelijke producten een grote rol zullen spelen bij het verwezenlijken van de voorspellingen dat het merendeel van het “vlees” in 2040 niet van geslachte dieren zal komen.

Smaak en gezondheid wegen nog steeds veel zwaarder dan bezorgdheid om het milieu en dierenwelzijn als factoren die bepalen of mensen bereid zijn plantaardig vlees te kopen. Door hierop in te spelen, kan veganistisch vlees de enorme uitstootlast en het dierenleed veroorzaakt door de veeteelt sterk verminderen.

Breng de veganistische vleesrevolutie op gang, zeg ik.

Dit artikel is opnieuw gepubliceerd van The Conversation onder een Creative Commons-licentie. Lees het originele artikel.