In conversation with Jalila Essaïdi

Wat hebben in-vitro menselijke huid, spinnenzijde en koeienmest met elkaar gemeen? Het zijn allemaal onwaarschijnlijke materialen die mensen kunnen kleden, beschermen en inspireren, zoals gerealiseerd door de bekroonde ontwerpster Jalila Essaïdi.

Haar transdisciplinaire werk, waarin creativiteit wetenschappelijke verkenning ontmoet, ontsluit het potentieel van vreemde en wonderbaarlijke biomaterialen om relevante sociale en milieukwesties aan te pakken.

Essaïdi slaagt erin onze kijk op de natuurlijke wereld te transformeren, door verder te gaan dan een esthetische bewondering van de natuur en ons uit te dagen om de verbazingwekkende mogelijkheden van minder marktwaardige, over het hoofd geziene en vaak ongewenste bioproducten te heroverwegen. 

Als tegenstander van labels is haar werk interdisciplinair en streeft het ernaar ontwerp-'problemen' als kansen voor verandering te zien. Ze is gespecialiseerd in de gebieden van bio-gebaseerde materialen en biologische kunst (bio-kunst).

Met de Dutch Design Week 2019 net om de hoek, spraken we Essaïdi om haar visie op design te bespreken, hoe biomimicry haar werk beïnvloedt, en haar benoeming tot ambassadeur voor het toonaangevende designevenement in Noord-Europa. Maar eerst laten we je kennismaken met haar werk.

Voor een van haar beruchte projecten, 'Kogelvrije Huid' of '2.6g 329m/s, combineerde Essaïdi in-vitro menselijke huid met spinnenzijde van genetisch gemodificeerde geiten. Lijkt onbegrijpelijk, toch? Mis!

Essaïdi leverde een proof of concept in de vorm van bio-ontworpen menselijke huid die een kogel met lage snelheid kan tegenhouden. Het project ontving de Designers & Artists 4 Genomics Award in 2010, die financiering en ondersteuning biedt aan ontwerpers en kunstenaars die samenwerken met levenswetenschappen om baanbrekende, interdisciplinaire werken te produceren.

Om je een idee te geven van hoe het werkt:

Voor haar project Mestic transformeerde Essaïdi koeienmest tot cellulose-afgeleide producten. Met dit initiatief ontstond de mogelijkheid om een lokale, mestgebaseerde economie te vormen. Door overtollige mest te gebruiken voor de productie van kunststoffen en textiel, heeft dit project de manier waarop we naar afval kijken gerevolutioneerd.

"In de natuur wordt niets als afval beschouwd. Toch wordt mest, in wezen, gemakkelijk gezien als de meest walgelijke substantie die we kennen. Mestic laat zien dat zelfs deze meest weerzinwekkende materie inherent mooi is."

Hoewel de bovenstaande ontwerpen worden gekenmerkt door het gebruik van onconventionele materialen, gaan de werken van Essaïdi altijd dieper in op bredere vraagstukken.

Onkwetsbare Huid, bijvoorbeeld, gaat over de relativiteit en dubbele aard van veiligheid. Het werk vormt een reactie op de cultuur van angst die is ontstaan uit nieuwsstromen en sociale mediakanalen die onze gevoelens van veiligheid manipuleren.

Bovendien raakt Mestic de kern van onze afkeer van afval door aan te tonen hoe zelfs het ‘walgelijke’ inherent mooi kan zijn. Essaïdi deelde haar benadering en verklaarde dat "de materialen resultaten zijn, ze stellen me in staat het verhaal te vertellen." En, als het gaat om materialen waarmee ze in de toekomst zou willen werken, ziet ze geen grenzen: "geen van hen zijn verboden."

Naast haar artistieke praktijk is Essaïdi CEO van Inspidere B. V., een biotechbedrijf dat duurzame nieuwe materialen en producten bedenkt, ontwikkelt, ontwerpt en implementeert, en hun weg naar de markt versnelt.

Ze richtte ook de BioArt Laboratories op. Hier verwelkomt ze wetenschappers en ontwerpers van over de hele wereld om samen te werken aan projecten die de grenzen van kunst, design, technologie en wetenschap verleggen. De BioArt Laboratories bieden deelnemers "de juiste tools en kritische vragen om hun werk te sturen en obstakels te overwinnen", en op hun beurt "brengen de deelnemers verschillende perspectieven op natuur en technologie mee." Projecten varieerden van het verkennen van aanpassingen van woestijndieren als oplossing voor droogte, tot het omzetten van voedselafval in textiel als een manier om consumptiegewoonten uit te dagen.

Aangezien haar werk 'innovatie geïnspireerd door de natuur' voorstaat, lichtte Essaïdi toe hoe zij de relatie tussen mensen, natuur en technologie in design ziet: "Er zijn veel elementen in de natuur waar we van kunnen leren, of ideeën die we kunnen 'stelen' of aanpassen aan technologie op een duurzame, niet-invasieve manier."

Inderdaad, haar benadering wordt gekenmerkt door respect en bewondering voor de natuur, en zij gelooft verder dat we door het bestuderen van natuurlijke processen oplossingen kunnen vinden voor hedendaagse problemen. Zij benadrukt dat "door te kijken naar de aanpassingen van de natuur aan milieuveranderingen, mensen kunnen leren hoe technologie te gebruiken om zich aan te passen aan maatschappelijke veranderingen."

 Hier zien we hoe biomimicry een rol speelt in Essaïdi's filosofie als kunstenaar. Door de samenstelling, processen en mogelijkheden van natuurlijke materialen te onderzoeken, toont zij de spannende mogelijkheden die ontstaan wanneer we de mens decentreren en de natuur onze mentor laten worden. Werk van deze aard kan ons helpen de natuur te zien als een bron om mee samen te werken in plaats van te beheersen.

Overgaand naar Essaïdi's benoeming als DDW-ambassadeur, waren we benieuwd wat ze dit jaar in haar rol wilde brengen. Haar antwoord is duidelijk en bondig: "Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in ontwerpprojecten die meer bieden dan alleen economische waarde. Als ambassadeur wil ik bewustzijn creëren voor de verschillende waarden die design kan bieden, zoals ecologische voordelen en duurzame toepassingen."

Essaïdi was het er verder mee eens dat haar benoeming een verschuiving kan vertegenwoordigen in wat er wordt verwacht van design en de toekomstige mogelijkheden ervan: "Ik denk dat mijn doelen passen bij een grotere trend naar wereldwijd bewustzijn van het belang en de urgentie van duurzaam design."

Inderdaad lijkt het thema van DDW dit jaar, Als Niet Nu, Wanneer Dan?, dit gevoel van urgentie te ondersteunen, en is in de pers beschreven als een ‘oproep tot actie’. Toen Essaïdi werd gevraagd of design zijn potentieel als instrument voor verandering had bereikt, wees ze cruciaal erop dat "mensen de wereld al eeuwenlang door middel van design vormgeven om aan hun behoeften te voldoen."

"Het gaat er niet zozeer om of design zijn potentieel als instrument voor verandering heeft bereikt, maar of wij bereid zijn om evoluerende en complexe problemen te verkennen en te begrijpen en ze om te zetten in duurzame oplossingen. De instrumenten zijn er, we hebben gewoon meer probleemminnende creatieve veranderaars nodig."

Dus, waar kunnen we deze probleemminnende creatieve veranderaars vinden? Essaïdi benadrukt het belang van experimentele ruimtes zoals de BioArt Laboratories in het werken aan deze dringende behoefte. Zij ziet het initiatief als een essentiële, samenwerkende "beweging van creatieve veranderaars — bereid om onze huidige praktijken te herconfigureren naar een circulaire economie."

We zijn enthousiast dat Jalila Essaïdi als spreker aanwezig zal zijn tijdens de DDW Talks: Bio Design. Let op: Dit evenement maakt deel uit van het professionalsprogramma (meld je aan voor early bird €75 via deze link). Maar leden van Next Nature Network kunnen dit evenement gratis bijwonen! Stuur ons een berichtje om je ticket te claimen.