Struck by lightning: Shipping emissions double frequency of lightning storms

Men zegt dat de bliksem nooit twee keer inslaat, maar het lijkt veel vaker in te slaan in sommige delen van de oceaan dan in andere. Nieuw onderzoek gepubliceerd in Geophysical Research Letters heeft een verrassende oorzaak ontdekt voor de gebieden met hoge bliksemactiviteit: dieseluitstoot van vrachtschepen.

Bliksem op Zee

Een team van onderzoekers van de Universiteit van Washington waren geïntrigeerd door de recente toename van onweersbuien op zee. Ze waren nog meer geïntrigeerd toen bleek dat de toename niet gelijkmatig verspreid was, maar gelokaliseerd in bepaalde zones, die onweersbuien ervaarden met een dubbele frequentie vergeleken met omliggende gebieden. Door de gegevens te vergelijken met scheepvaartroutes bleek dat de betreffende gebieden, in de Indische Oceaan en de Zuid-Chinese Zee, ook vaak werden bevaren door diesel-aangedreven vrachtschepen.

“Het enige wat we hoefden te doen,” beweerde hoofdonderzoeker Joel Thornton, “was een kaart maken van waar de bliksem werd versterkt en een kaart van waar de schepen varen en het was vrij duidelijk uit de gelijke locatie van beide dat de schepen op de een of andere manier betrokken waren.” Toen de correlatie duidelijk was, was het gemakkelijk genoeg om uit te vinden wat de onweersbuien veroorzaakte. Wolken worden gevormd wanneer waterdamp zich hecht aan deeltjes die in de lucht zweven – in dit geval de deeltjes uit de dieseluitlaat.

Wetenschappers hebben in het verleden opzettelijk wolken gemaakt, door een proces genaamd “cloud seeding”. Het verschil is dat de deeltjes in dieseluitlaatgassen van een soort zijn die vooral de vorming van niet alleen wolken aanmoedigt, maar van wolken die zeer waarschijnlijk bliksem produceren. En natuurlijk wordt dit, in tegenstelling tot cloud seeding, niet opzettelijk gedaan, maar volledig per ongeluk.

Klimaatverrassingen?

We weten dat we in het Antropoceen – het tijdperk van de mensheid – een steeds krachtigere invloed hebben op ons milieu, of we dat nu willen of niet. Ontdekkingen zoals deze laten ons zien in hoeverre onze impact op de wereld onverwacht en toevallig kan zijn. De menselijke invloed op het klimaat van onze planeet is een enorm en ingewikkeld onderzoeksgebied. Hoeveel van de veranderingen die we veroorzaken, kunnen we echt voorspellen, en hoeveel zullen simpelweg uit het niets komen?

Cover art door Sheona Turnbull.