Rights for Robots: EU Calls for Regulation

De wetenschap van de robotica is een snel voortschrijdend vakgebied. We komen steeds dichter bij kunstmatige intelligentie en een robotarbeidskracht. Maar weten we eigenlijk echt hoe en waar robots in ons leven passen? Zijn robots gereedschappen, collega's of vrienden? En zal dit in de toekomst veranderen? Een nieuw rapport van de juridische commissie van de EU beveelt aan dat we de juridische status van robots zo snel mogelijk verduidelijken. Het suggereert zelfs dat ze een vorm van rechtspersoonlijkheid en rechten zouden kunnen krijgen.

Robots en de Wet

Het rapport begint met verwijzing naar invloedrijke schrijvers, zoals Mary Shelley en Karel Čapek (die het woord "robot" bedacht). Het zegt dat mensen altijd "hebben gefantaseerd over de mogelijkheid om intelligente machines te bouwen". Vervolgens bespreekt het een breed scala aan zorgen en mogelijkheden met betrekking tot robots, en betoogt het dat we aan de vooravond staan van een "nieuwe industriële revolutie", maar nog niet hebben nagedacht over hoe we deze moeten reguleren. De auteur van het rapport, Luxemburgse Europarlementariër Mady Delvaux, stelt dat "we dringend een robuust Europees juridisch kader moeten creëren" voor robotica.

Delvaux' rapport, dat in januari door het Europees Parlement is aangenomen met een meerderheid van 17 tegen 2, doet veel suggesties voor zo'n kader. Onder andere betoogt ze dat we een duidelijke juridische definitie van "slimme autonome robots" moeten vaststellen. Ze zegt dat een ethische gedragscode moet worden ingevoerd om robotica-ingenieurs te begeleiden en stelt een verplicht bedrijfsverzekeringsschema voor om schade veroorzaakt door robots te dekken. Volgens Delvaux moet serieus worden nagedacht over de effecten van robotisering op andere werknemers, die mogelijk overbodig worden gemaakt. En het rapport behandelt niet alleen industriële robots, maar ook andere innovaties zoals zelfrijdende auto's.

Mensenrechten voor Robots?

De meest controversiële implicaties van het rapport hebben betrekking op de kwestie van rechten en rechtspersoonlijkheid. Het feit dat een robot dichter bij het worden van een persoon met rechten komt, in juridische zin, roept veel vragen op. Als een robot iets creëert, is die creatie dan eigendom van de robot of van de eigenaar? Als een robot een persoon is, worden AI-experimenten dan onethisch? Als een robot voor je werkt, moet deze dan betaald worden?

Deze vragen worden niet in het rapport zelf behandeld, maar zullen zeker de richting van het toekomstige debat over dit onderwerp beïnvloeden. Voorlopig is robotrechtspersoonlijkheid een soort formaliteit, maar naarmate robots steeds intelligenter worden, zouden we ons serieus kunnen afvragen of ze ook mensen zijn. De vraag is niet alleen hoe we onze technologie gebruiken, maar hoe we ermee leven en samenwerken.

______________________________

Dit artikel maakt deel uit van de HUBOT-weken, om ons nieuwste project HUBOT, het uitzendbureau voor mensen en robots, te contextualiseren. Wil je meer weten over dit project? Word lid van NNN en we houden je op de hoogte!

[mc4wp_form id="72385"]