A Clockwork Forest

Is de natuur een sprookje geworden of willen wij dat ze er een is? Met hun installatie The Clockwork Forest lijkt het kunstenaarscollectief Greyworld voor het laatste te kiezen.

Het kunstwerk bestaat uit een reusachtige gouden sleutel die aan een levende boom in een bos is bevestigd, wat het een leuke themapark-esthetiek geeft. Wanneer de sleutel wordt omgedraaid, speelt de boom een sprookjesachtig wiegeliedje en wordt speels de suggestie van een opwindboom opgeroepen. Sluit je ogen, en je ziet kabouters en eenhoorns door het vochtige bos rennen. Het is magie...

'Het bos is vaak de mysterieuze locatie van geheime verhalen, van verre geluiden van verborgen kampvuren, van geheime ontmoetingen en onverklaarbare geluiden', beweren de kunstenaars. 'In The Clockwork Forest hebben we het eerste hoofdstuk van een onverteld sprookje gecreëerd. Draai gewoon aan de sleutel. De mechanische soundtrack zal je reis naar het bos begeleiden.'

Het geheel voelt een beetje als een fysieke heropvoering van het werk Mastering Bambi van de Nederlandse kunstenaars Persijn Broersen en Margit Lukács. Het roept verwondering op en ik ben er absoluut zeker van dat zowel kinderen als volwassenen van deze prachtige installatie zullen houden. Ik denk ook dat het een goed idee is om een mystieke, zelfs magische relatie met onze omgeving te vieren. Tot op zekere hoogte denk ik zelfs dat het goed is om sprookjes te vertellen en opnieuw te vertellen. Het zijn een specifiek type verhalen dat een bepaald doel dient; gesitueerd in fictieve tijden en plaatsen, vertellen ze ons over goed en kwaad door middel van metaforen.

Alleen moet men op een bepaald moment beseffen dat het gewoon zijn wat ze zijn: verzonnen verhalen. Het verhaal dat deze installatie ons vertelt, gaat over hoe we onze verbinding met de natuur zijn kwijtgeraakt en hoe we op een magische manier opnieuw verbinding moeten maken. Ironisch genoeg wordt dit verteld via een symbool van het mechanische tijdperk, wat alleen maar benadrukt hoe onze natuurlijke omgeving is vervangen door technologie.

De natuur als opwindmachine

De titel van de installatie verwijst sterk naar Anthony Burgess' dystopische roman A Clockwork Orange. In deze roman wordt technologie (in de vorm van therapie) gebruikt om mensen (in de persoon van de protagonist Alex) te controleren en daarmee de natuur te beheersen. Het resultaat hiervan, zoals de roman naar voren brengt, is een gemechaniseerd mens, een metaforische clockwork orange. Zou Greyworld hun Clockwork Forest zien als een representatie van een instrumentele visie op de natuur? De natuur als een opwindspeeltje dat één heel leuk trucje doet, maar alleen het trucje dat wij willen dat het doet?

WE HEBBEN ONTWERPERS EN KUNSTENAARS NODIG

OM TOEKOMSTIGE SPROOKJES TE VERZINNEN

Natuurlijk moet de natuur niet als speelgoed worden behandeld. Als wij, mensen, nog lang en gelukkig op deze planeet willen leven, moeten we onze nostalgie voor een natuur die nooit heeft bestaan loslaten en de natuur opnieuw afstemmen op technologie. En dat kunnen we, omdat wij van nature technologische wezens zijn. In plaats van een verlangen om terug te gaan, moeten we technologie uitvinden die ons vooruit brengt naar de natuur. Ja, het zal raketwetenschap zijn. En een beetje magie hier en daar zou van pas komen.

Maar nog meer dan raketwetenschappers hebben we ontwerpers en kunstenaars nodig, die prinsen en prinsessen van de vooruitgang, om onze toekomstige sprookjes te verzinnen. Zodat we opnieuw in de Natuur kunnen geloven, en eindelijk afscheid kunnen nemen van die eenhoorns.

HET EINDE.

Video van de installatie op Vimeo.