System Animals

Welk dier is zo naïef om in deze wereld te komen als een naakte en huilende baby, volledig kwetsbaar, hulpeloos en een gemakkelijke prooi voor elke roofdier? Pasgeboren lammeren of giraffenjongen kunnen binnen een paar uur lopen, maar het duurt jaren en jaren voordat mensen leren voor zichzelf te zorgen. Toch hebben we, ondanks onze fysieke kwetsbaarheid, niet alleen bewezen te kunnen overleven, maar zelfs de planeet te domineren. Hoe komt dat?

In tegenstelling tot andere dieren, die specifieke organen, vaardigheden en reflexen hebben die hen in staat stellen te overleven in hun eigen omgeving, zijn mensen nooit in een omgeving geplaatst waarvoor we specifiek zijn uitgerust. Het menselijk lichaam impliceert dat er niet zoiets bestaat als een 'puur' natuurlijke omgeving voor ons. Wij zijn systeemdieren: technologische wezens van nature.

Wij zijn systeemdieren: technologische wezens van nature

In vergelijking met andere dieren zijn mensen slecht aangepast, primitief en onontwikkeld. Toch compenseren we dit door de meest enthousiaste systeembouwers van het hele dierenrijk te zijn. Hoewel dit kenmerk doorgaans wordt gezien als een vooruitgang ten opzichte van onze primatenvoorouders – een astronaut heeft immers sommige vermogens die een aap moet missen – realiseren we ons zelden dat onze systeemhonger ons niet alleen macht geeft, maar ons soms ook gevangen houdt.

Vanaf het begin van de mensheid hebben we systemen gevormd. Het is veilig om te zeggen dat we mee geëvolueerd zijn met hen, net zoals bijen mee geëvolueerd zijn met bloemen. En zoals in elke symbiotische relatie, gaat het verkeer beide kanten op. Met elke technologische 'upgrade' geven we een stukje van onszelf op. Een vacht voor een jas, jagen voor landbouw, zingen voor schrijven, geheugen voor websurfen.

Door onze systemen temmen we onze omgeving, maar elk nieuw systeem veroorzaakt ook een nieuwe situatie, een volgende natuur, die uiteindelijk ook ons temt. Wij dienen onze systemen net zo goed als zij ons dienen.

Afbeelding: Bjork-video, All is Full of Love, regisseur Chris Cunningham.