(Nano)technology imitating Nature

In de komende jaren zal nanotechnologie ons dagelijks leven binnendringen. Nanotechnologie, meestal gedefinieerd als de controle en manipulatie van materie op nanoschaal, zal worden geïntegreerd in alles, van voorruiten tot kankermedicijnen, en van zonnebrandcrème tot batterijen. Maar wat is precies deze technologie die zich mengt in onze dagelijkse activiteiten?

Een strategie om nanotechnologie uit te leggen is door te verwijzen naar schaal. Bijvoorbeeld, er wordt gezegd dat de punt van deze ‘i’ een miljoen nanopartikels omvat of dat een mensenhaar 80.000 nanometer breed is. Dit klinkt zeker indrukwekkend, maar wat betekent het precies? Zou het enig verschil maken voor mijn niet-technische verstand als een mensenhaar 800 nanometer breed zou zijn? Of 8.000.000 nanometer? Hoe stel je je een technologie voor die wordt gedefinieerd door zijn grootte, wanneer die grootte te klein is om je voor te stellen?

Een andere bekende strategie is het creëren van beelden. Wellicht niet verrassend, dan, dat beelden van nanotechnologie overal te vinden zijn. Tijdschriften tonen nanotechnologiebeelden op hun omslagen, magazines hebben 'galerijen' gemaakt met de nieuwste nanotechnologiefoto's, en wetenschappelijke genootschappen hebben 'beste foto'-wedstrijden georganiseerd. De winnaar krijgt een prijs en is zeker van veel publiciteit.

Wie verwacht dat deze geavanceerde technologie wordt afgebeeld met beelden van stoom, staal en machines, zal zeker teleurgesteld worden. In plaats daarvan worden nano-beeldwedstrijden vaak gewonnen door afbeeldingen van landschappen, dieren en vooral bloemen. In plaats van de technologische prestatie van het beheersen van materie op nanoschaal te benadrukken, wordt nanotechnologie afgebeeld in termen van natuur.

Zeker, willekeurige materialen op nanoschaal zien er niet uit als rozen, dennenbomen en Chinese landschappen. Door die beelden te selecteren die naar de natuur verwijzen, wordt nanotechnologie gepresenteerd als iets veiligs. Nanotechnologie, zo luidt de boodschap, is net zo gemakkelijk onder onze controle als dieren en bomen. Nanotechnologie is getemd.

Een selectie van winnaars van de ‘science as art’ wedstrijd van de Materials Research Society.

Afbeelding 1. ‘Zelfverlichtende bloemen van Pandora’ gemaakt door Jian Shi van de Universiteit van Wisconsin. Eerste plaats winnaar in de voorjaarswedstrijd van 2010.

Afbeelding 2. ‘ZnO Nanodraad Arrays’ gemaakt door Surawut Chuangchote van de Universiteit van Kyoto. Eerste plaats winnaar in de voorjaarswedstrijd van 2010.

Afbeelding 3. ‘Microzee’ gemaakt door Sung H. Kang van Harvard University. Tweede plaats winnaar in de voorjaarswedstrijd van 2010. De begeleidende tekst merkt op dat “de afbeelding doet denken aan de eieren van vissen op zeeplanten in een zee”.

Afbeelding 4. ‘Landschapsschilderij in microscoop’ gemaakt door Jianping Ge van de Universiteit van Californië-Riverside. Tweede plaats winnaar in de najaarswedstrijd van 2008.

Afbeelding 5. ‘Twee dennenbomen’ gemaakt door Matthew J. Bierman van de Universiteit van Wisconsin-Madison. Tweede plaats winnaar in de najaarswedstrijd van 2008.