Apes Like Cooked Food, and What that Means for Human Evolution

Mensen zijn de enige soort op aarde die hun voedsel kookt. Niet alleen koken we ons voedsel, maar we vinden de smaak van gekookt voedsel meestal ook lekkerder dan de rauwe versie. Vergelijk de geur van rauwe en in de pan gebakken spek. Welke versie laat je watertanden?

Het is geen toeval dat je hond misschien naast je staat te kwijlen. Verschillende dieren die nog nooit gekookt voedsel hebben gegeten, tonen een duidelijke voorkeur voor een lekker gebraad of roerbakgerecht. Chimpansees, bonobo's, gorilla's en orang-oetans geven allemaal de voorkeur aan gekookte wortelen, zoete aardappelen en zelfs vlees.

Deze natuurlijke aanleg heeft belangrijke implicaties voor de menselijke evolutie. Harvard-antropoloog Richard Wrangham betoogt dat koken geen simpele, aangename culturele ontwikkeling is. In plaats daarvan is het de centrale drijvende kracht die ons heeft getransformeerd van primitieve hominiden tot Homo erectus en vervolgens tot Homo sapiens.

De sleutel tot koken ligt in de energiebehoeften van onze grote hersenen. Het menselijk brein verbruikt een kwart van de dagelijkse energiebehoefte van het lichaam. Gekookt voedsel levert aanzienlijk meer beschikbare calorieën dan rauw voedsel. Vanuit chemisch perspectief kunnen een rauwe en een gebakken aardappel hetzelfde aantal calorieën bevatten, maar vanuit voedingsperspectief zijn de zetmelen in een rauwe aardappel grotendeels nutteloos voor de gemiddelde menselijke darm. Voeg daarbij het feit dat veel giftige planten eetbaar worden na het koken, en de eerste koks zagen een plotselinge toename van calorieën, om nog maar te zwijgen van vrije tijd. Deze toestroom van smakelijke voedingsstoffen stelde Homo erectus in staat om overtollige energie te gebruiken voor de evolutie van extra grote hersenen.

Wranghams argument valt in duigen als dieren de voorkeur geven aan rauw voedsel wanneer ze de keuze hebben. Als onze voorouders niet van nature de voorkeur gaven aan gekookt voedsel, hadden ze misschien nooit de moeite genomen om uit te zoeken hoe ze een antilope op de barbecue moesten gooien. Het feit dat de mensapen aangetrokken worden door de smaak van gekookt voedsel is een goede aanwijzing dat Wranghams hypothese juist kan zijn.

Mensen zijn zo perfect aangepast aan koken dat het moeilijk voor ons is om te leven zonder gemakkelijke toegang tot een fornuis of kampvuur. Aanhangers van de raw-food-beweging hebben supplementen, droogmachines en andere wonderen van de moderne voedingstechnologie nodig om genoeg calorieën binnen te krijgen om te overleven. Volgens Wrangham zijn er geen geverifieerde voorbeelden van iemand die overleeft op een rauw dieet in een natuurlijke staat. Zet iemand op een onbewoond eiland met een eindeloze voorraad steak tartare, en ze zullen nog steeds aan ondervoeding sterven tenzij ze een koekenpan en een aansteker hebben meegenomen.

Onze afhankelijkheid van verwarmd voedsel is in ons lichaam gecodeerd. Onze zwakke kaken, kleine tanden, kleine magen en korte darmen geven allemaal aan dat onze lichamen volledig afhankelijk zijn van koken als een vorm van 'externe spijsvertering'. Koken, samen met taal, is misschien wel de meest natuurlijke technologie die er bestaat.

Met dank aan Peter van de Graaf voor de tip. Lees voor meer informatie over hoe koken vrije tijd creëerde en seksisme institutionaliseerde het uitstekende boek van Richard Wrangham, Catching Fire: How Cooking Made Us Human. Foto via Avax News.