Next Nature Movie #3: Koyaanisqatsi

Koyaanisqatsi (1982) is een film zonder acteurs, zonder verhaallijn en zonder dialoog. Het enige dat we zien zijn landschappen, beelden van steden en mensen die hun dagelijks leven leiden. De film begint met oude indiaanse rotstekeningen, terwijl de soundtrack "Koyaanisqatsi" zingt, een Hopi-indiaanse term voor "leven uit balans".

Koyaanisqatsi maakt gebruik van uitgebreide time-lapse en slow motion fotografie. In een van de eerste scènes zien we wolkenformaties bewegen (versneld) afgewisseld met een montage van oceaangolven (vertraagd), en op deze manier kunnen we de overeenkomsten in beweging tussen deze natuurkrachten zien. Al snel worden de ongerepte beelden vervangen door kerncentrales, snelwegen, wolkenkrabbers, puin, vuur en as, en hordes mierachtige wezens (natuurlijk mensen) die door het moderne stadsleven haasten. De afgebeelde mensen bewegen zich door de steden op een manier die meer geconditioneerd dan vrijwillig lijkt.

Door zoveel beelden van mensen die zich meer als proefdieren dan als hogere, denkende wezens gedragen samen te brengen, nodigt Koyaanisqatsi ons uit om na te denken over hoe gemechaniseerd, gedepersonaliseerd en ongecontroleerd veel aspecten van ons moderne leven zijn.

Hoewel veel critici de film hebben geïnterpreteerd als een tirade en een oproep tot actie, is het beter te begrijpen als een oproep tot bewustwording van de positie van de mens op onze planeet als katalysatoren van evolutie. Als we beter afgestemd raken op onze taakomschrijving in het grotere geheel, kunnen we misschien Koyaanisqatsi matigen en een betere balans vinden tussen de oude natuur waar we vandaan komen en de nieuwe natuur die we veroorzaken.

Verschenen: Baraka (1992), Manufactured Landscapes (2006)