Boomeranged Metaphors

Aan het begin van het digitale tijdperk werden metaforen uit het dagelijks leven gebruikt – in wat toen de nieuwe computeromgeving was – om anders onbegrijpelijke technologie aanvaardbaar te maken. Termen zoals de digitale snelweg en de bureaubladmetafoor met zijn vensters, mappen, knoppen en prullenbakken maakten de computerwereld toegankelijk voor bijna iedereen.

Nu is de digitale omgeving natuurlijk bijna overal geaccepteerd en zien we hoe bewezen concepten uit het digitale domein geleidelijk doorsijpelen in onze fysieke omgeving. We noemen dit fenomeen een ‘teruggekaatste metafoor’.

De gum met delete-toets, de pixel ovenwanten, en het pictogramhorloge zijn vermakelijke, enigszins anekdotische illustraties van dit principe. Toch is het niet onwaarschijnlijk dat we in de nabije toekomst met meer radicale teruggekaatste metaforen te maken zullen krijgen. Zijn de geavanceerde rangschikkingssystemen die in internetfora worden gebruikt misschien ook toepasbaar op het democratische stemproces? Zullen de jonge spelers van SimCity de stadsontwikkelaars van de toekomst blijken te zijn? Kan ik bij de plastisch chirurg een nieuwe avatar voor mezelf kiezen?

Metaforen stellen ons in staat om bekende fysieke en sociale ervaringen te gebruiken om minder bekende zaken te begrijpen: betekenis wordt geproduceerd door analogie. De teruggekaatste metaforen maken ons ervan bewust dat, zodra we genoeg tijd doorbrengen in een zogenaamde virtuele omgeving, deze zo vertrouwd voor ons wordt dat we naar de objecten en ideeën ervan gaan verwijzen in verschillende contexten – buiten het virtuele domein.

Naarmate de zogenaamde ‘echte’ wereld steeds meer wordt begrepen naar analogie van de zogenaamde ‘virtuele’ wereld, leren we dat de veronderstelde scheiding tussen de twee eigenlijk niet geldig is: alles wat ons denken binnenkomt, draagt bij aan onze ervaring van de wereld om ons heen en door deze mentale concepten begrijpen en interageren we met onze omgeving.

Ongetwijfeld zijn de digitale technologieën die tijdens ons leven zijn ontstaan goed op weg om net zo vertrouwd en alledaags te worden als gloeilampen of auto's, die ten tijde van hun introductie metaforisch werden beschreven als elektrische kaarsen en paardenloze rijtuigen. En zeker zullen de digitale natives op hun beurt metaforisch verwijzen naar elementen uit het digitale domein – hun eerste natuur – om zich vertrouwd te maken met de nieuw opkomende fenomenen van de toekomst.

Metaforen zijn smeermiddelen van verandering.