The Invisible Movie

In Nederland woedt een hevige discussie over een film die niemand ooit heeft gezien. Het lijkt erop dat beelden zo krachtig zijn geworden, dat we ze niet eens meer nodig hebben om ons de stuipen op het lijf te jagen.

De film waar we het hier over hebben is Fitna, een vermeend populistisch rechts commentaar van politicus Geert Wilders op de opkomende islam in Europa. De discussie draait om de vraag of de Nederlandse regering Wilders moet verbieden zijn film uit te zenden. Er is veel over te zeggen, maar ik wil niet ingaan op de politieke kant van dit verhaal.

Wat mij interesseert, is wat dit hele gebeuren zegt over de positie van het beeld in onze samenleving. Zoals we weten, zijn beelden steeds meer onderdeel geworden van onze waardebepalende cyclus. In het recente verleden hebben we voorbeelden gezien van hoe beelden (bijv. een film en een reeks cartoons) het middelpunt werden van een grote discussie rond de thema's vrijheid van meningsuiting versus vrijheid om te beledigen, de positie van religie in onze 'verlichte' samenleving, enz.

Het symbolische heeft het fysieke achterhaald

Het interessante aan deze voorbeelden is dat veel mensen (of zeg maar, moslimfundamentalisten) de producten die ze zo gepassioneerd veroordeelden, nooit daadwerkelijk hebben gezien. De symbolische waarde van deze producten leek groter dan hun daadwerkelijke boodschap. Maar toch hadden we het over dingen die je daadwerkelijk met je eigen ogen kon zien, als je dat zou willen. Nu staan we voor een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de mondiale beeldeconomie. Beelden hoeven niet langer visueel te zijn. Het symbolische heeft het fysieke achterhaald en zichtbaarheid overbodig gemaakt. Het beeld wordt een product van symbolische marteling door zijn kijkers te degraderen tot gijzelaars in een mondiale sfeer van angst.

Het punt is dat niemand eigenlijk weet of deze film echt wordt geproduceerd of niet. Het beste zou zijn als het hele gebeuren een grap was. Om eerlijk te zijn, hoop ik stiekem dat Geert Wilders opstaat en zegt: "Hé mensen, het was allemaal maar een grap. Ik heb zelfs nooit een camera vastgehouden." Dit zou een grote practical joke zijn en zou waarschijnlijk meer mensen aan het nadenken zetten over deze stomme discussie dan wanneer de film wel of niet was uitgebracht. Ben je het niet met me eens? Pas op, of ik maak een film om jou lastig te vallen! Liefde en vrede, of anders...